A A A

Rozwój ciąży

Komórka jajowa po wyjściu z jajnika i zapłodnieniu jest zdana na łaskę istniejących warunków. Zazwyczaj trafia ona na strzępki jajowodu, którego rzęski stale falujące w kierunku macicy nadają jej ruch domaciczny. Ponadto kurcząca się mięśniówka jajowodu może przemieszczać zapłodnioną komórkę do macicy. W tym czasie z resztek pękniętego pęcherzyka Graafa, z jego warstwy ziarnistej i osłonki, wykształca się ciałko żółte, które wytwarza hor-mon — progesteron, będący protektorem zapłodnionego jaja. Od 4 miesiąca ciąży progesteron jest wydzielany przez łożysko. Zazwyczaj zapłodnione jajo usadawia się w dnie macicy niedaleko ujścia jajowodu. (Gdy usadowi się w jajowodzie, rozwija się ciąża pozamaciczna. Jeśli usadowi się nisko, blisko ujścia wewnętrznego, rozwinąć się może łożysko przodujące.) W zapłodnionej komórce jajowej następuje zmiana. Ulega ona podziałom na dwie, cztery i dalsze części i przybiera kształt zbliżony do morwy (morula). Następnie przechodzi przez jajowód w kierunku jamy macicy. Po osiąg- -nięciu stadium 64 komórek całość zapłodnionego jaja zaczyna się powiększać, a poszczególne komórki różnicować — powstają zawiązki narządów. Organogeneza trwa około 7 tygodni. Z komórek zewnętrznych tworzy się tzw. trofoblast, z którego następnie wytwarza się łożysko, błony płodowe i pępowina, a z wewnętrznych powstaje zarodek — embrion. Elementy trofoblastu wydzielają pewne fermenty, które niszczą komórki ścian jamy macicy, w wyniku czego w ścianie macicy tworzą się ubytki, w które wnikają kosmki trofoblastu. Z uszkodzonych naczyń krwionośnych wypływa krew, w której kąpią się kosmki. W kosmkach wykształcają się naczynia, w których płynie krew płodowa. Na granicy styku powierzchni kosmków z krwią odbywa się wymiana gazowa między matką a płodem oraz przedostają się ciała odżywcze dla płodu.W początkowym okresie rozwoju zarodek odżywia się przez kontakt z krwią matki, później wymiana dwustronna następuje przez łożysko, które jest uformowane około 4 miesiąca ciąży. Łożysko przylega przednią stroną do macicy, a więc styka się z naczyniami matki, z drugiej strony jest połączone z płodem sznurem, zwanym pępowiną. W pępowinie odbywa się krążenie krwi w obie strony. Płód dostaje tą drogą potrzebne produkty dla swego rozwoju i wydala zużyte produkty przemiany materii.Jajo płodowe zawiera płód, łożysko, pęcherz płodowy i wody płodowe. Płód porusza się swobodnie w wodach płodowych. Od połowy ciąży ciężarna" odczuwa jego ruchy. Ciężar i długość prawidłowo rozwijającego się płodu kształtują się następująco: Zazwyczaj dziewczynki ważą mniej niż chłopcy. Zbyt duża waga płodu może świadczyć o cukrzycy u matki, zbyt mała — o zaburzeniu w jego odżywianiu, co ma miejsce np. przy niskim poziomie żelaza w surowicy matki, chorobie nerek i nadciśnieniu u matki. Położenie płodu jest przeważnie podłużne, płód zwisa główką w dół.