A A A

Przemiany demograficzne w rodzinie

Przeważający typ współczesnej rodziny miejskiej — 10 rodzina posiadająca jedno lub dwoje dzieci. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego rodzin takich w 1960 r. było 68,8%. Wśród kobiet posiadających dzieci do lat 16 kobiety mające 1 dziecko stanowiły 36%, 2 dzieci — 32,8%, 3 dzieci — 18,1%, 4 i więcej — 13,1%. Dane dotyczące wieku nowożeńców w latach 1950, 1960 i 1966 wskazują, że wzrasta liczba małżeństw zawieranych przez osoby w wieku poniżej 25 lat. W 1966 r. prawie trzy czwarte ogólnej liczby kobiet zawierający cli małżeństwo stanowiły kobiety w wieku poniżej 25 lat, niemal połowa mężczyzn wstępujących w związki małżeńskie również nie przekroczyła 25 lat. Z danych dotyczących płodności kobiet wynika, że mimo ogólnego spadku płodności w okresie 1955 — 1966 {z 11,0 do 7,0 urodzeń żywych na 100 kobiet w wieku 15—49 łat) w porównaniu z okresem przedwojennym wzrasta płodność kobiet w wieku 20—24 lata. Ogólny spadek płodności spowodowany jest przede wszystkim zmniejszeniem nasilenia urodzeń w starszych grupach wieku, tj. wcześniejszym zakończeniem okresu płodności. Kobiety powyżej 35 lat rodzą obecnie raczej rzadko; okres nasilonego macierzyństwa — to wiek 20—29 lat .* Przed wojną okres nasilonego macierzyństwa przypadał na grupę wieku 20—39 lat. Dane dotyczące urodzeń według kolejności urodzenia * Jak już omówiono szerzej w rozdziałach poświęconych macierzyństwu — wiek 18—28 lat jest najlepszym okresem dla rozwoju ciąży. Moment ten powinno się brać pod uwagę przy układaniu planów życiowych Oprzyp. red. nauk.). dziecka u matki wskazują, że w ciągu ostatniego 15-le-cia znacznie spadła liczba urodzeń czwartych z kolei dzieci. Urodzenie piątego z kolei dziecka, szczególnie w wielkich miastach, należy obecnie do wyjątków. Wszystkie te materiały odzwierciedlają następujące zjawiska: współczesne kobiety wcześniej wychodzą za mąż, wcześniej rodzą pierwsze dziecko i rodzą mniej dzieci. Przed pierwszą wojną światową „statystyczna kobieta" wydawała na świat około sześciorga dzieci. Ciąża i okresy karmienia zabierały jej około 15 lat życia. Obecnie — około 5 lat. 35-letnia mieszkanka miasta ma już przeważnie poza sobą okres macierzyństwa. Kobieta 40-letnia ma już przeważnie odchowane dzieci. A przed sobą ma przeciętnie 30 lat życia, przedłużyła się bowiem średnia długość życia ludzkiego.