A A A

Ochrono prawna kobiety pracującej zawodowo

Sytuacja prawna kobiet nie jest jednakowa w poszczególnych państwach. W wielu państwach Europy kobiety dotychczas nie zdobyły równouprawnienia w stosunku do mężczyzn. W naszym ustroju — kobieta ma równe z mężczyzną prawa. Nasze ustawodawstwo usunęło z całą konsekwencją wszelką nierówność płci, przy czym należy stwierdzić, że podstawowym warunkiem wyzwolenia kobiety i jej pełnego równouprawnienia w życiu społecznym jest włączenie jej do społecznego procesu produkcji. Znalazło to swój wyraz w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, której artykuł 66 brzmi: „1. Kobieta w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ma równe z mężczyzną prawa we wszystkich dziedzinach życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. 2. Gwarancję równouprawnienia kobiety stanowią: 1) równe z mężczyzną prawo do pracy i wynagro- dzenia według zasady „równa płaca za równą pra- cę", prawo do wypoczynku, do ubezpieczenia spo- • łecznego, do nauki, do godności i odznaczeń, do zajmowania stanowisk publicznych, 2) opieka nad matką i dzieckiem, ochrona kobiety ciężarnej, płatny urlop w okresie przed porodem i po porodzie, rozbudowa sieci zakładów położ- niczych, żłobków i przedszkoli, rozwój sieci za- kładów usługowych i żywienia zbiorowego". Artykuł zaś 67 Konstytucji stwierdza: „1. Małżeństwo i rodzina znajdują się pod opieką i ochroną Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rodziny o licznym potomstwie państwo otacza szczególną troską. 2. Urodzenie poza małżeństwem nie uszczupla praw dziecka." Tak więc naczelna zasada — równouprawnienie kobiety — stało się faktem dokonanym i kobieta oprócz spełniania obowiązków żony i matki bierze czynny udział w życiu społecznym i politycznym — pracując zawodowo na równi z mężczyzną. Ale przecież zasadniczą rolą kobiety i jej naczelnym zadaniem jest przedłużenie gatunku, rola matki. Ochrona więc macierzyństwa jest równie mocno podkreślana w naszym ustawodawstwie. Kobiela ciężarna korzysta z całego szeregu przywilejów, których zadaniem jest stworzenie optymalnych warunków dla jej zdrowia i dla zdrowia rozwijającego się płodu. W trosce o zdrowie kobiety ustawodawstwo nasze wprowadza przepisy, które zabraniają zatrudniania kobiet przy pracach uciążliwych, względnie "szkodliwych i mo- gących wywołać ujemne skutki dla zdrowia. Zostały stworzone wykazy prac, przy których nie wolno zatrudniać kobiet. Wykazy te co pewien czas są uzupełniane. Wykaz prac wzbronionych kobietom stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 1951 r. (Dziennik Ustaw Nr 12, poz. 96), zmieniony i uzupełniony rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 lutego 1959 r. (Dziennik Ustaw Nr 18, poz. 109). Dla przykładu: Wykaz prac wzbronionych kobietom I. Dźwiganie i przewożenie ciężarów. 1. Najwyższe dopuszczalne normy pracy przy podnoszeniu, przenoszeniu ciężarów: A. Ręczne podnoszenie i przenoszenie ciężarów: a) o ile praca odbywa się stale b) o ile praca ma charakter dorywczy B. Ręczne przenoszenie ciężarów pod górę (pochylnie, schody): a) o ile praca odbywa się stale b) o ile praca ma charakter dorywczy C. Na taczkach jednokołowych po powierzchni równej, gładkiej, o stałej twardości lub po ułożonych deskach D. Na trzy- lub czterokołowych wózkach poru- szanych ręcznie po nierównej powierzchni itd. G. Kobietom w ciąży: do 6 miesiąca ciąży włącznie: dźwiganie ciężarów powyżej 5 kg; przewożenie ciężarów ponad połowę norm wskazanych w pkt C, D, E i F; po 6 miesiącach ciąży: wszelkie podnoszenie, przenoszenie, przesuwanie i przewożenie ciężarów. II. Górnictwo, kamieniołomy. 2. W kopalniach węgla pod ziemią: a) wszelkie prace w przodku, jak: urabianie, ładowanie, obudowa, rabunek, przenoszenie urządzeń transportowych, prace przy montowaniu rur wodnych, powietrznych i posadzkowych oraz kabli; prace przy głębieniu i przy budowie szybów; prace ciesielskie przy kładzeniu rozjazdów; b) wszelkie prace w oddziałach i na stanowiskach, odbywające się w ciężkich warunkach naturalnych itd. 6. Kobietom w ciąży i kobietom karmiącym — prace pod zie- mią we wszelkich kopalniach. III. Hutnictwo i przemysł metalowy. 7. Prace bezpośrednio związane z wytapianiem i rozlewaniem żeliwa i stali, z wyjątkiem: odlewania na aparatach pod ciśnieniem oraz maszynowego i ręcznego formowania drobnych odlewów, jak i formowania rdzeni, których waga nie przekracza 20 kg wraz z wagą skrzynki i piasku formierskiego. 8. Prace przy prażeniu i spiekaniu rud ołowiaaych: wytapianie, rafinowanie, odlewanie, walcowanie, przeciąganie i wytłaczanie ołowiu; przewlekanie ołowiem, hartowanie w kąpieli ołowianej; wyrabianie, mielenie, przesiewanie i pakowanie tlenów ołowiu; ołowienie kabli; wyrób i lutowanie akumulatorów ołowianych. 9. Prace bezpośrednio związane z wytwarzaniem, topieniem i odlewaniem szkodliwych metali nieżelaznych, np. miedzi, rtęci, cynku i kadmu itd. IV. Przemysł mineralny. 23. W cegielniach, fabrykach fajansu, porcelany oraz w innych fabrykach ceramicznych: wyładowywanie i ustawianie wewnątrz gorących pieców; obsługa pieców do wypalania; przygotowanie polewy, zawierającej ołów lub inne składniki trujące; polewanie i prace z wyrobami pokrytymi nie przetopioną polewą, o ile zawiera ona nie związane chemicznie tlenki ołowiu lub inne trujące składniki itd. XI. Przemysł spożywczy. 55. W cukrowniach i rafineriach cukru: spław i mycie buraków, oczyszczanie dyfuzorów; obsługa błotniarek i wirówek; prace w kościarniach i siarkówniach; rozlewanie rafinady i przenoszenie gorących form z raiinadą. XIV. Komunikacja i przewóz. 69. Kobietom w ciąży i kobietom karmiącym: prace we wszelkiego rodzaju pojazdach mechanicznych, znajdujących się w ruchu. XV. Służba zdrowia. 70. Prace dezynfekcyjne i dezynsekcyjne przy użyciu chemikaliów trujących. 71. Kobietom w ciąży — prace przy obsłudze aparatów Roentgena i przy użyciu ciał promieniotwórczych. XVI. Gospodarka komunalna. 72. Oczyszczanie dołów kloacznych, oczyszczanie sieci kanaliza- cyjnej. XVII. Rolnictwo. 73. Prace w charakterze traktorzystów i pomocników traktorzystów. 74. Wysiewanie nawozów sztucznych i inne manipulacje nawozami sztucznymi, prace przy użyciu środków owadobójczych i grzybobójczych, prace przy suchej zaprawie ziarna (bejcowaniu). 75. Podawanie zboża do bębna młocarni. 76. Kobietom ciężarnym — zbieranie ziemniaków za kopaczką. 77. Obsiuga buhajów, ogierów i knurów, obsługa bydła dotkniętego brucelozą. Kobietom w ciąży i karmiącym — obsługa zwierząt dotkniętych chorobami zakaźnymi. 80. Praca w ekipach dezynfekcyjno-epizootiologicznych. XVIII. Leśnictwo. 83. Przygotowywanie gleby do sadzenia lasu w ciężkich warunkach terenowych (bagnistych, skalistych) lub przy użyciu mechanicznych pługów leśnych. 85. Prace przy użyciu środków owadobójczych i grzybobójczych. U6. Ręczne i mechaniczne ścinanie drzew, ogławianie, ręczne korowanie drewna, pozyskiwanie karpiny, zrywka drewna oraz załadunek, wyładunek i transport dłużyc, kłód i karpiny, obracanie i układanie w stosy (mygłowanie) dłużyc, kłód i karpiny oraz rozbieranie stosów. W przypadku bolesnego miesiączkowania, czyli wystąpienia ciężkich dolegliwości w czasie menstruacji, każda pracująca kobieta ma prawo otrzymać od lekarza orzeczenie o niezdolności do pracy ■— względnie lekarz w przypadku powtarzających się dolegliwości wystawia zaświadczenie dla zakładu pracy stwierdzające niezdolność kobiety do pracy w I i II dniu, trzech najbliższych okresów menstruacji (Instrukcja Ministra Zdrowia Nr 38/ /52 z dnia 8 kwietnia 1952 r. — Dziennik Urzędowy Min. Zdrów. Nr 8, poz. 87).