A A A

O szkodliwości poronień

Kobieta, którą zawiodły wszelkie sposoby domowe i „zagraniczne zastrzyki", a która absolutnie dziecka mieć nie może albo nie chce, ucieka się do zabiegu sztucznego przerwania ciąży. Każde jednak przerwanie ciąży, choćby najlepiej przeprowadzone przez dobrego specjalistę, nie jest obojętne dla zdrowia i może stać się przyczyną wielu cierpień. Znacznie gorzej jest wówczas, gdy kobieta, która nie chce mieć dziecka, oddaje się w ręce osób niefachowych, np. „babek" itp. partaczy. Grozi to poważnymi następstwami i może prowadzić do wielu cierpień. Przerwanie ciąży nie jest bynajmniej zabiegiem łatwym i nawet doświadczony specjalista może uszkodzić macicę, a cóż dopiero osoba niewyszkolona. Brak przygotowania fachowego w takich wypadkach nierzadko bywa tragiczny w skutkach. Często przy zabiegu zostaje uszkodzona macica, rozerwane jelito, przedziurawiona pochwa, zwłaszcza gdy zabiegów dokonują „babki" i różne inne osoby niepowołane. Nierzadko za korzystanie z tego rodzaju pokątnej pomocy płaci młoda kobieta swoim zdrowiem, a czasami nawet życiem. „Porady" udzielane ciężarnym w celu sztucznego przerwania ciąży dotyczą stosowania środków chemicznych albo mechanicznych. Wszystkie te „praktyki" są jednak szkodliwe dla zdrowia i bardzo często nie osiągają zamierzonego celu. Chemiczne substancje są wprowadzane do organizmu kobiety albo doustnie, albo do pochwy i jamy macicy. Te środki chemiczne są przeważnie truciznami, wywołują ciężkie zatrucia, uszkadzają zazwyczaj wątrobą i nerki, a nie wywierają pożądanego skutku. Ponadto należy zdawać sobie sprawę z tego, że jodyna, sublimat, lizol itp. uszkadzają błoną śluzową macicy i pochwy, a miejsca te stają się wrotami, przez które z łatwością mogą dostać się do organizmu kobiety zjadliwe bakterie i spowodować zakażenie miejscowe albo ogólne. Rozmaite substancje chemiczne również bardzo łatwo i szybko przenikają przez błonę śluzową pochwy i wchłonięte do krwiobiegu mogą wywierać zatrucia tak samo ciężkie jak przyjęte doustnie.. Mechaniczne sposoby przerywania ciąży polegają na wprowadzeniu przez kanał szyjki macicy do jej jamy rozmaitych twardych przedmiotów, jak katetery, druty, szpilki itp. Czasami również są to kawałki gazy, przepojone jodyną albo innymi substancjami chemicznymi. Akuszerki, które są lepiej uświadomione, najczęściej usiłują przerwać ciążę za pomocą otworzenia kanału szyjki rozszerza-dłami Hegara, licząc na dalsze samoistne poronienie. W przypadku ciąż bardziej zaawansowanych przebijają pęcherz płodowy i wypuszczają wody, wywołując tym samym poród dziecka przed właściwym terminem, najczęściej niezdolnego do życia. Wszystkie te sposoby nie zawsze prowadzą do zamierzonego celu, bo często pomimo rozszerzenia kanału szyjki ciąża zastaje utrzymana i rozwija się dalej, a gdy dziecko urodzi się przed terminem w szpitalu, zostaje umieszczone w cieplarce i rozwija się pomyślnie wbrew wszelkim złym intencjom. Natomiast bardzo często zostają wprowadzone do jamy macicy bardzo zjadliwe i niebezpieczne zarazki, które po-wodują zakażenie miejscowe albo ogólne. Naraża to kobietę na ciężkie i niebezpieczne schorzenia oraz długotrwały pobyt w szpitalu. Nie można liczyć w tych warunkach na to, że penicylina, streptomycyna, aureomycyna czy inne antybiotyki uratują sytuację. Obecnie spotyka się coraz częściej zarazki, które uodporniły się już na działanie antybiotyków, tak że leczenie zakażeń staje się coraz trudniejsze. Obowiązujące obecnie przepisy o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (z r. 1956) zapobiegają temu, by zabiegi te były nadal wykonywane nielegalnie przez osoby niepowołane, w antysanitarnych warunkach, co narażało wówczas wiele kobiet na kalectwo i pochłaniało niemało ofiar życia ludzkiego. W trosce o zdrowie kobiety i dla ochrony jej żywotnych interesów przepisy te zezwalają na przerwanie ciąży przez lekarza, jeżeli za wykonaniem tego zabiegu przemawiają wskazania lekarskie, trudne warunki życiowe kobiety ciężarnej oraz kiedy zachodzi podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku przestępstwa. Kobieta ma prawo zwrócić się po orzeczenie w sprawie przerwania ciąży do każdego lekarza, przedstawiając przy tym dokumenty stwierdzające stan jej zdrowia oraz przebyte choroby, lub też składając pisemne oświadczenie o trudnych warunkach życiowych. Ustawa o dopuszczalności przerywania ciąży jest omówiona szczegółowo w rozdziale „Ochrona prawna zdrowia kobiety i dziecka". Po otrzymaniu orzeczenia zezwalającego na przerwanie ciąży kobieta może się zgłosić do swojego szpitala rejonowego, względnie do każdego lekarza wolno praktykującego, który posiada odpowiednie uprawnienia fachowe. Zabieg przerwania ciąży wykonany w sposób fachowy polega na usunięciu z jamy macicy jaja płodowego i prze-rosłej błony śluzowej. Uprzednio poszerza się kanał szyjki do średnicy ponad 1 cm za pomocą stalowych pręcików, zwanych rozszerzadłami Hegara. Łatwo zdać sobie sprawę, że lekarz, który wykonuje zabieg, nie widzi pola operacyjnego i tylko dobre przygotowanie fachowe i znajomość anatomii może go ustrzec od pozostawienia kawałków jaja płodowego w jamie macicy i od jej zranienia. Zabieg ten jednak zawsze grozi kobiecie poważnym nie-bezpieczeństwem, gdyż nawet najbardziej doświadczonemu specjaliście zdarza się, że z powodu miękkości ściany macicy niepostrzeżenie ją przebije. Osoba mało doświadczona może spowodować nawet uszkodzenie jelit lub inne poważne powikłania i wówczas konieczna jest operacja, w czasie której nieraz trzeba usunąć macicę, wyjąć cześć jelit itp. oraz wykonać zabiegi grożące nawet życiu chorej. Zranione wnętrze macicy jest też nadzwyczaj korzystnym podłożem dla rozwoju bakterii chorobotwórczych. Dlatego często po zabiegu przerwania ciąży rozwija sie przewlekłe zapalenie macicy i jajowodóio, które nieraz w skutkach swych powoduje niepłodność, w cięższych zaś przypadkach może pociągnąć za sobą również zakażenie krwi, zapalenie otrzewnej oraz stać się przyczyną innych poważnych powikłań. Leczenie w wymienionych wypadkach bywa niekiedy niezmiernie trudne i nie daje dobrych wyników pomimo stosowania najbardziej nowoczesnych leków. Miejscowe zapalenia narządu rodnego kończą się najczęściej pomyślnie, przechodzą jednak niekiedy w okres przewlekły, który może trwać wiele miesięcy, a nawet lat, i dawać szereg przykrych dolegliwości. Szczególnie jaskrawo występują te dolegliwości u kobiet młodych, które nie rodziły i u których narząd rodny nie rozwinął się jeszcze w dostatecznym stopniu. U nich znacznie częściej dochodzi do niepłodności. Niepłodność jest wynikiem całkowitego zarośnięcia jajowodów, co uniemożliwia połączenie się komórek płciowych: jajeczka i plemnika. Leczenie niepłodności po poronieniach nastręcza wiele trudności i daje zaledwie 30°'o pomyślnych wyników. Nieszczęśliwe młode kobiety, które lekkomyślnie zdecydowały się w przeszłości na zabieg, przechodzą przez wiele gabinetów lekarskich w nadziei odzyskania utraconej płodności i, niestety, często bezskutecznie. Proces zapalny, o ile nie doprowadza do całkowitego zarośnięcia obu jajowodów, to pozostawia w błonie śluzowej zmiany, które powodują trudności w przesuwaniu się zapłodnionego jaja. W tych wypadkach może dojść do zagnieżdżenia zapłodnionego jajeczka w jajowodzie i do powstania w ten sposób ciąży pozamacicznej. Taki stan stanowi zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale nawet dla życia kobiety, ponieważ po pewnym czasie rozwijające się jajo płodowe doprowadza do pęknięcia jajowodu i gwałtownego krwotoku do jamy brzusznej. W takim wypadku tylko szybko wykonana operacja może uratować życie chorej. Zmiany, które powstają w błonie śluzowej jamy macicy po skrobankach, stają się również przeszkodą w zagnieżdżeniu się jaja płodowego w prawidłowym miejscu. Szukając lepszych warunków odżywczych, jajo usadawia się znacznie niżej, w okolicy ujścia wewnętrznego. Takie umiejscowienie prowadzi do powstania bardzo groźnego powikłania, a mianowicie do wytworzenia łożyska przodującego. W ostatnich miesiącach ciąży, względnie na początku porodu, następuje odklejenie części łożyska, co w konsekwencji prowadzi do bardzo obfitych krwotoków z dróg rodnych, groźnych dla życia zarówno matek, jak i płodów. Stając w obliczu niebezpieczeństwa, lekarz jest zmuszony wykonać operację cięcia cesarskiego dla ratowania życia rodzącej kobiety, a operacja ta nie zawsze kończy się pomyślnie i dziecko rodzi się dość często nieżywe. Rozważając zagadnienie przerwania ciąży, nie należy zapominać, że ciąża wywołuje nie tylko w narządzie rodnym, ale w całym ustroju kobiety poważne przemiany, jako przygotowanie do porodu, po którym wszystko stopniowo wraca do stanu poprzedniego. Nagłe i brutalne zahamowanie tego procesu w związku z przerwaniem ciąży może wywołać duży wstrząs w organizmie kobiety i spowodować zaburzenia w czynnościach wszystkich narządów. Dlatego też często po przerwaniu ciąży, nawet po dość długim okresie czasu, mogą wystąpić takie dolegli-wości, jak: bóle w dole brzucha, nieregularne miesiączki z powodu nieprawidłowej czynności jajników, zaburzenia w czynności innych gruczołów wewnątrzwydzielniczych, zwłaszcza tarczycy, rozmaite nerwobóle, rozstrój nerwowy itd. Pamiętać również należy o tym, że u większości kobiet instynkt macierzyństwa jest silnie rozwinięty, a zabieg przerwania ciąży może stać się niezapomnianym przeżyciem i silnym wstrząsem.