A A A

Ciąża pozamaciczna

W warunkach prawidłowych komórka jajowa po wydostaniu się z jajnika i zapłodnieniu wędruje przez jajowód do jamy macicy, w której usadawia się i rozwija. Ciąża pozamaciczna powstaje wtedy, kiedy zapłodnione jajo za-gnieżdża się i rozwija poza macicą — najczęściej w jajowodzie, rzadziej w jajniku, a czasami nawet w różnych miejscach jamy brzusznej. Przyczyną takiego nieprawidłowego zagnieżdżenia się jaja płodowego są najczęściej przebyte stany zapalne jajowodów powodujące przewężenia, przez które zapłodnione jajo nie może się przedostać do jamy macicy. Przy nie-dorozwoju narządu rodnego, kiedy jajowody są cienkie, długie i poskręcane, mogą powstać również przeszkody w wędrówce zapłodnionego jaja. Ponadto zrosty jajowodowe, guzy w sąsiedztwie, przebyte operacje jajowodów, zabu-rzenia czynnościowe w mechanizmie przesuwania jaja przez jajowód i wzmożone napięcie mięśniówki mogą się przyczynić do powstania ciąży pozamacicznej. Jajo płodowe usadowione w jajowodzie, rosnąc rozciąga jego ściany i w pewnej chwili doprowadza do jego pęknięcia. Czasem skurcze jajowodu wypychają odklejc-ne jajo do jamy brzusznej. W przypadku pęknięcia ściany jajowodu następuje obfite krwawienie do jamy brzusznej. Jedynym ratunkiem dla takiej chorej jest natychmiastowa operacja, w czasie której usuwa się zniszczony jajowód. Rozpoznanie ciąży pozamacicznej w początkowym okresie nie jest łatwe, ponieważ objawy są zupełnie podobne do tych, które występują w każdej ciąży normalnej. Dolegliwości pojawiają się dopiero w późniejszym okresie. Zwykle pomiędzy 6 — 8 tygodniem zaczyna się niewielkie krwawienie oraz bóle w dole brzucha, czasami odchodzi kawałek jak gdyby „błonki". Taką „błonkę" należy zachować i pokazać lekarzowi, bo może mu to bardzo ułatwić rozpoznanie. W niedługim czasie pojawiają się silniejsze bóle i uczucie ogólnego osłabienia, a nawet utrata przytomności. Każda kobieta, która zauważy u siebie wyżej opisane objawy, powinna niezwłocznie zwrócić się do lekarza, który zwykle kieruje ją na obserwację do szpitala. Niekiedy cią*ża pozamaciczna manifestuje się inaczej. U kobiety zupełnie zdrowej, po wysiłku fizycznym, podczas pracy względnie bez uchwytnej przyozyny pojawia się nagły ból w dole brzucha, a następnie omdlenie. To-warzyszy temu szybko narastający obraz niedokrwistości. Kobieta staje się biada, pokrywa się zimnym potem, uskarża się na duszność, czasami pojawiają się wymioty. Objawy te świadczą o pęknięciu jajowodu i masywnym krwotoku do jamy brzusznej. Najbliższe otoczenie powinno natychmiast chorą odwieźć do szpitala, bo tylko szybka interwencja chirurgiczna może uratować jej życie. Wszystkie kobiety w wieku rozrodczym powinny pamiętać, że jeżeli po zbadaniu przez ginekologa zostają skierowane na obserwację do szpitala z podejrzeniem ciąży pozamacicznej, powinny tam się znaleźć bezpośrednio po wizycie u lekarza. Wszelka zwłoka ze względu na „ważne" sprawy domowe, zawodowe czy też osobiste jest niedopuszczalna, ponieważ w grę wchodzi stawka o własne życie. W szpitalu nie należy również wywierać presji na lekarzy i niecierpliwić się, ponieważ, jak wiadomo, rozpoznanie ciąży pozamacicznej nie zawsze jest łatwe i częstokroć dopiero po 10 dniach względnie 2 tygodniach obserwacji sytuacja wyjaśnia się.